Sekrety HistoriiNajsłynniejsi piloci Dywizjonu 303 z Bitwy o Anglię to dowódcy Zdzisław Krasnodębski, Witold Urbanowicz i Zdzisław Henneberg, autor pierwszego zestrzelenia Ludwik Paszkiewicz, kronikarz Mirosław Ferić, późniejszy dowódca Jan Zumbach oraz Czech Josef František — najskuteczniejszy pilot jednostki z 17 zestrzeleniami.
- Rola
- Pierwszy polski dowódca dywizjonu, od 2 sierpnia 1940
- Bitwa
- Zestrzelony 6 września 1940, ciężko poparzony; Virtuti Militari wręczył mu w szpitalu gen. Sikorski
- Po wojnie
- Od 1951 roku w Kanadzie, zmarł w Toronto. Prochy jego i żony sprowadzono do kraju i pochowano na Powązkach Wojskowych w 2014 roku
- Rola
- Brytyjski dowódca dywizjonu równolegle z polskim, do 1 stycznia 1941
- Zasługa
- Na jego wniosek 31 sierpnia 1940 roku dywizjon uznano za gotowy do walki
- Wsławił się
- Pierwszym zestrzeleniem dywizjonu — Bf 110, 30 sierpnia 1940, podczas lotu ćwiczebnego
- Wynik
- 6 zestrzeleń pewnych
- Śmierć
- Zginął 27 września 1940 koło Borough Green, gdy Bf 109 zaatakowały dywizjon. Tego dnia zginął też sierż. Tadeusz Andruszków
- Rola
- Dowódca dywizjonu od 7 września do 21 października 1940
- Wynik
- 15 zestrzeleń w Bitwie o Anglię; później latał nad Chinami — karta postaci
- Rola
- Dowódca eskadry, od 21 października 1940 dowódca dywizjonu
- Wynik
- 8½ zestrzelenia pewnego (16. miejsce na liście Bajana)
- Śmierć
- 12 kwietnia 1941 roku jego Spitfire, trafiony przez artylerię przeciwlotniczą nad Francją, wodował w kanale La Manche. Kolega widział go w kamizelce ratunkowej, ale poszukiwania nic nie dały; ciała nie odnaleziono
- Kim był
- Czech, który wolał latać z Polakami — cała historia
- Wynik
- 17 zestrzeleń pewnych i 1 prawdopodobne, wszystkie we wrześniu 1940
- Śmierć
- 8 października 1940, rozbił się wracając z patrolu
- Kim był
- Urodzony w Travniku (dzisiejsza Bośnia), pilot 111 Eskadry i Dywizjonu 303
- Wynik
- 7 zestrzeleń w Bitwie o Anglię (31 sierpnia – 5 października 1940)
- Kronika
- Od 1939 roku prowadził pamiętnik, który w Anglii stał się kroniką dywizjonu — z wycinkami prasowymi i wpisami m.in. gen. Sikorskiego i króla Jerzego VI. Był jedną z inspiracji książki Arkadego Fiedlera
- Śmierć
- 14 lutego 1942 w Northolt, podczas lotu treningowego Spitfire’em
- Rola
- 8 zestrzeleń w Bitwie o Anglię; dowódca dywizjonu od 19 maja 1942 do 30 listopada 1943
- Znak rozpoznawczy
- Kaczor Donald na kadłubach jego Spitfire’ów z kodem RF-D
- Po wojnie
- Przemytnik, właściciel paryskiego klubu, potem dowódca lotnictwa Katangi i lotnik Biafry — film o Zumbachu
Ostatnim dowódcą dywizjonu był od 1 lutego 1946 roku Witold Łokuciewski. Pełną dziesiątkę najskuteczniejszych polskich asów — w tym Stanisława Skalskiego, który w Bitwie o Anglię latał w brytyjskim dywizjonie 501 — przedstawia film „Lista Bajana”.
Źródła i dalsze lektury
- Wikipedia (PL) — 303 Dywizjon Myśliwski „Warszawski” im. Tadeusza Kościuszki
- Wikipedia (EN) — No. 303 Polish Fighter Squadron
- Wikipedia (PL) — Zdzisław Krasnodębski (pilot)
- Wikipedia (PL) — Ludwik Witold Paszkiewicz
- Wikipedia (PL) — Zdzisław Henneberg
- Wikipedia (PL) — Mirosław Ferić
- Wikipedia (EN) — Jan Zumbach
Pełna historia w filmie
Lotnicy
32:32Dywizjon 303: Anioły Zagłady — Polacy w Bitwie o Anglię
Latem 1940 roku do Bitwy o Anglię weszli piloci, którzy przeszli przez wrzesień 1939 i upadek Francji. Polski Dywizjon Myśliwski 303 w kilka tygodni…
Lotnicy
49:34Lista Bajana — 10 najlepszych polskich pilotów myśliwskich II wojny
Lista Bajana porządkuje zwycięstwa polskich pilotów myśliwskich II wojny światowej. Film przedstawia dziesięciu z nich — od Stanisława Skalskiego,…
Lotnicy
33:30Jan Zumbach — pilot Dywizjonu 303. Bohater czy najemnik?
Jan Zumbach walczył w Dywizjonie 303 w Bitwie o Anglię, a później go dowodził. Po wojnie nie wrócił do Polski — zajął się przemytem, a w latach…
Najczęściej zadawane pytania
Kto był najskuteczniejszym pilotem Dywizjonu 303?
Czech Josef František: 17 zestrzeleń pewnych i 1 prawdopodobne, wszystkie we wrześniu 1940 roku. Wśród Polaków najwięcej w Bitwie o Anglię zestrzelił Witold Urbanowicz — 15.
Kto zestrzelił pierwszy samolot Dywizjonu 303?
Por. Ludwik Paszkiewicz, 30 sierpnia 1940 roku. Zestrzelił Messerschmitta Bf 110 podczas lotu ćwiczebnego, zanim dywizjon oficjalnie wszedł do walki.
Ilu pilotów Dywizjonu 303 zginęło w Bitwie o Anglię?
Według zestawień brytyjskich siedmiu. Wśród nich byli Ludwik Paszkiewicz, Tadeusz Andruszków i Josef František.