Lotnicy · Temat

Dywizjon 303 — najważniejsze fakty, daty i liczby

~2 min czytaniaaktualizacja: 13 października 2026cykl: Polscy lotnicy
Krótka odpowiedź

303 Dywizjon Myśliwski „Warszawski” im. Tadeusza Kościuszki sformowano 2 sierpnia 1940 roku w bazie RAF Northolt pod Londynem. Pierwsze zestrzelenie zaliczył 30 sierpnia, a od 31 sierpnia do 11 października 1940 roku walczył w Bitwie o Anglię. Zgłosił w niej 126 zestrzeleń — najwięcej ze wszystkich dywizjonów myśliwskich RAF. Walczył do końca wojny, a rozwiązano go 11 grudnia 1946 roku.

Dywizjon 303 w liczbach
Pełna nazwa
303 Dywizjon Myśliwski „Warszawski” im. Tadeusza Kościuszki
Sformowany
2 sierpnia 1940, RAF Northolt (zachodni Londyn)
Tradycja
111 Eskadra Myśliwska, czyli dawna Eskadra Kościuszkowska z wojny 1920 roku
Litery kodu
RF na kadłubach; pod koniec wojny zmienione na PD
Samoloty
Hurricane I (od 8.08.1940), Spitfire kolejnych wersji (od 22.01.1941), Mustang IV (od 4.04.1945)
Bitwa o Anglię
31.08–11.10.1940; 126 zgłoszonych zestrzeleń
Straty w bitwie
18 Hurricane’ów i 7 poległych pilotów (według zestawień brytyjskich)
Bilans wojenny (oficjalny)
203 zestrzelenia pewne, 40 prawdopodobnych, 25 uszkodzeń
Rozwiązany
11 grudnia 1946, RAF Hethel

Skąd się wziął

Po klęsce września 1939 roku i upadku Francji polscy lotnicy przedostali się do Wielkiej Brytanii. Latem 1940 roku powstały dwa pierwsze polskie dywizjony myśliwskie RAF: 302 i 303. Kadrę 303 stanowili w dużej mierze piloci warszawskiego III/1 Dywizjonu Myśliwskiego, który we wrześniu bronił stolicy — do niego nawiązuje człon „Warszawski” w nazwie. Dywizjon przejął też godło i tradycję 111 Eskadry Kościuszkowskiej. Jego piloci nosili charakterystyczne karmazynowe szaliki.

Dowództwo było podwójne: polskim dowódcą został mjr Zdzisław Krasnodębski, a równolegle dowodził Brytyjczyk, S/Ldr Ronald Kellett — tak było do 1 stycznia 1941 roku. Zanim dywizjon wszedł do walki, piloci uczyli się procedur RAF i angielskiej łączności radiowej.

Pierwsze zestrzelenie — na locie ćwiczebnym

30 sierpnia 1940 roku sześć Hurricane’ów dywizjonu ćwiczyło przechwycenie brytyjskich bombowców Blenheim. Por. Ludwik Paszkiewicz zauważył w pobliżu dużą formację niemiecką. Zameldował o niej Kellettowi, a gdy nie dostał odpowiedzi, sam oderwał się od szyku i zestrzelił Messerschmitta Bf 110 (w pierwszym meldunku uznanego za Dorniera). Po wylądowaniu dostał naganę za samowolne opuszczenie szyku — i jednocześnie gratulacje. Następnego dnia, 31 sierpnia, 11 Grupa Myśliwska uznała dywizjon za gotowy do walki.

Kalendarium

2.08.1940
Sformowanie dywizjonu w RAF Northolt.
8.08.1940
Pierwsze Hurricane’y Mk I.
30.08.1940
Pierwsze zestrzelenie: Ludwik Paszkiewicz, Bf 110, podczas lotu ćwiczebnego.
31.08.1940
Dywizjon gotowy do walki; pierwsze loty bojowe.
6.09.1940
Zestrzelony i ciężko poparzony mjr Zdzisław Krasnodębski.
7.09.1940
Dowództwo obejmuje Witold Urbanowicz.
27.09.1940
Giną Ludwik Paszkiewicz i sierż. Tadeusz Andruszków.
8.10.1940
Ginie Josef František, najskuteczniejszy pilot dywizjonu.
11.10.1940
Wycofanie na odpoczynek do RAF Leconfield.
22.01.1941
Przezbrojenie na Spitfire’y.
4.04.1945
Przezbrojenie na Mustangi.
25.04.1945
Ostatnie zadanie bojowe.
11.12.1946
Rozwiązanie dywizjonu w RAF Hethel.

Pełna historia w filmie

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy powstał Dywizjon 303?

2 sierpnia 1940 roku w bazie RAF Northolt pod Londynem. Do walki wszedł 31 sierpnia 1940 roku.

Dlaczego dywizjon ma numer 303?

Polskie dywizjony w RAF otrzymywały numery z serii 300. Dywizjony 302 i 303 były dwoma pierwszymi polskimi dywizjonami myśliwskimi, sformowanymi latem 1940 roku.

Na jakich samolotach latał Dywizjon 303?

W Bitwie o Anglię na Hawker Hurricane Mk I. Od stycznia 1941 roku na Spitfire’ach kolejnych wersji, a od kwietnia 1945 roku na Mustangach IV.

Kto dowodził Dywizjonem 303 w Bitwie o Anglię?

Kolejno mjr Zdzisław Krasnodębski (od 2 sierpnia), kpt. Witold Urbanowicz (od 7 września) i por. Zdzisław Henneberg (od 21 października 1940). Do 1 stycznia 1941 roku równolegle dowodził Brytyjczyk Ronald Kellett.

Kiedy rozwiązano Dywizjon 303?

11 grudnia 1946 roku w bazie RAF Hethel.

Dywizjon 303303 Dywizjon MyśliwskiBitwa o AnglięNortholtLudwik PaszkiewiczZdzisław KrasnodębskiRonald Kellettpolscy piloci RAF
Zobacz sam

Cała historia jest w odcinku

Ta strona odpowiada krótko. Pełną opowieść — z ludźmi, dokumentami i spornymi punktami — znajdziesz w filmie i w aktach odcinka.

Krąg wtajemniczonych

Pełne teksty śledztw — dla czytelników z listy

Zostaw adres, a odblokujesz pełne artykuły do wszystkich odcinków i dostaniesz wiadomość, gdy publikujemy nowe śledztwo albo premierę. Bez spamu, bez odsprzedaży adresu.

🔓 pełne artykuły📅 daty premier📜 kulisy i źródła✉ maks. 1 mail w tygodniu

✓ Jesteś na liście czytelników — dziękujemy. Nagroda przyznana.